Docker Nedir? Windows, Linux ve macOS'a Docker Nasıl Kurulur?

Yazılım dünyasının en meşhur cümlelerinden biri: "Ama benim bilgisayarımda çalışıyordu!" Uygulama geliştiricinin makinesinde sorunsuz çalışıyor, sunucuya gelince farklı bir kütüphane sürümü, eksik bir paket ya da farklı bir ayar yüzünden patlıyor. Docker tam olarak bu sorunu çözmek için var. Bu yazıda Docker nedir, ne işe yarar sorularını cevapladık ve ardından Docker'ı Linux, Windows ve macOS üzerine nasıl kuracağınızı adım adım anlattık.

Docker Nedir?

Docker, uygulamaları ihtiyaç duydukları herşeyle birlikte (kod, çalışma ortamı, kütüphaneler, ayarlar) container (konteyner) adı verilen paketlere koyup her yerde aynı şekilde çalıştırmanızı sağlayan açık kaynak bir platform.

Adını da buradan alıyor: limanlardaki yük konteynerlerini düşünün. İçinde ne olursa olsun konteynerin ölçüleri standart; gemiye, trene, kamyona aynı şekilde yükleniyor. Docker container'ları da öyle: içinde Node.js, Python yada PHP olsun, geliştiricinin laptopunda, test sunucusunda ve canlı sunucuda birebir aynı şekilde çalışıyor.

Docker'ın Temel Kavramları

Container ile Sanal Makine Arasındaki Fark

İkisi de izolasyon sağlıyor ama çalışma şekilleri çok farklı. Sanal makine kendi işletim sistemiyle birlikte koca bir bilgisayarı taklit ediyor; container ise ana makinenin çekirdeğini paylaşıp sadece uygulamayı izole ediyor.

Not: İkisi rakip değil. Çoğu zaman Docker zaten bir sanal sunucunun içinde çalışıyor.

Docker Ne İşe Yarar?

• Aynı ortam her yerde: Geliştirme, test ve canlı ortam birebir aynı oluyor; "bende çalışıyordu" dönemi bitiyor.
• Hızlı kurulum: Yeni bir geliştirici projeyi tek komutla ayağa kaldırabiliyor, veritabanı kurmakla uğraşmıyor.
• CI/CD: Her commit'te aynı imaj build edilip test ediliyor ve aynı imaj canlıya çıkıyor.
• Mikroservisler: Her servis kendi container'ında, birbirini etkilemeden çalışıyor.
• Kaynak verimliliği: Aynı sunucuda birbirinden izole çok sayıda uygulama çalıştırabiliyorsunuz.

Platformlara Göre Docker

Kuruluma geçmeden önce önemli bir detay: Docker container'ları Linux çekirdeği üzerinde çalışıyor. Bu yüzden Linux'ta Docker doğrudan çalışırken, Windows ve macOS'ta arka planda hafif bir Linux sanal makinesi kullanılıyor.

Linux'a Docker Kurulumu (Ubuntu)

Ubuntu'nun kendi deposundaki paket bazen eski kalabiliyor; en doğrusu Docker'ın resmi deposundan kurmak. Önce depoyu ekleyip Docker'ı kuralım:

sudo apt-get update
sudo apt-get install -y ca-certificates curl
sudo install -m 0755 -d /etc/apt/keyrings
sudo curl -fsSL https://download.docker.com/linux/ubuntu/gpg -o /etc/apt/keyrings/docker.asc
sudo chmod a+r /etc/apt/keyrings/docker.asc

echo "deb [arch=$(dpkg --print-architecture) signed-by=/etc/apt/keyrings/docker.asc] \
https://download.docker.com/linux/ubuntu $(. /etc/os-release && echo "${UBUNTU_CODENAME:-$VERSION_CODENAME}") stable" \
  | sudo tee /etc/apt/sources.list.d/docker.list > /dev/null

sudo apt-get update
sudo apt-get install -y docker-ce docker-ce-cli containerd.io docker-buildx-plugin docker-compose-plugin

Kurulumu test edip kullanıcınıza yetki verelim:

sudo docker run hello-world

# her seferinde sudo yazmamak için kullanıcınızı docker grubuna ekleyin
sudo usermod -aG docker $USER
newgrp docker
docker run hello-world

Ekranda "Hello from Docker!" mesajını görüyorsanız kurulum tamam. Debian, Fedora veya diğer dağıtımlarda adımlar benzer; sadece depo adresi ve paket yöneticisi değişiyor.

Hızlı yol: Test ortamları için Docker'ın resmi kurulum betiği tüm bu adımları tek seferde yapıyor. Üretim sunucularında yukarıdaki elle kurulum daha kontrollü olduğu için önerilir:

curl -fsSL https://get.docker.com -o get-docker.sh
sudo sh get-docker.sh

Windows'a Docker Kurulumu

Gereksinimler: 64-bit Windows 10 veya 11, BIOS/UEFI'de donanım sanallaştırmanın (Intel VT-x / AMD-V) açık olması ve en az 4 GB RAM (rahat kullanım için 8 GB ve üzeri).

1. WSL 2'yi kurun: PowerShell'i yönetici olarak açıp şu komutu çalıştırın, ardından bilgisayarı yeniden başlatın:

wsl --install
# bilgisayarı yeniden başlattıktan sonra güncel olduğundan emin olun
wsl --update

2. Docker Desktop'ı indirin: docker.com adresinden Windows için Docker Desktop kurulum dosyasını indirin. İsterseniz winget ile de kurabilirsiniz:

winget install -e --id Docker.DockerDesktop

3. Kurulumu tamamlayın: Kurulum sırasında "Use WSL 2 instead of Hyper-V" seçeneğinin işaretli olduğundan emin olun. Kurulum bitince oturumu kapatıp açmanız istenebilir.
4. Docker Desktop'ı başlatın: Sağ alt köşedeki balina simgesi sabit durduğunda Docker çalışıyor demektir.
5. Test edin: PowerShell veya Windows Terminal'de:

docker version
docker run hello-world

macOS'a Docker Kurulumu

Gereksinimler: macOS'un güncel sürümlerinden biri ve en az 4 GB RAM. İlk ve en önemli adım: Mac'inizin işlemcisini öğrenin (Apple menüsü → Bu Mac Hakkında). Apple Silicon (M1, M2, M3, M4...) ya da Intel için ayrı kurulum dosyaları var.

1. İndirin: docker.com'dan işlemcinize uygun Docker Desktop .dmg dosyasını indirin.
2. Kurun: Dosyayı açıp Docker simgesini Uygulamalar (Applications) klasörüne sürükleyin.
3. İlk açılış: Docker'ı Uygulamalar'dan açın, istenen izinleri onaylayın. Üst menü çubuğundaki balina simgesi sabitlendiğinde Docker hazır.

Homebrew kullanıyorsanız tek komutla da kurabilirsiniz:

brew install --cask docker-desktop

Ardından Terminal'de test edin:

docker version
docker run hello-world

Apple Silicon Mac'lerde bazı eski imajlar sadece Intel (amd64) için hazırlanmış olabilir; Docker bunları emülasyonla çalıştırır ama biraz daha yavaş olur. Mümkünse arm64 destekli imajları tercih edin.

İlk Adımlar: Temel Docker Komutları

Basit Bir Dockerfile Örneği

Bir Node.js uygulamasını paketleyen örnek Dockerfile:

FROM node:22-alpine
WORKDIR /app
COPY package*.json ./
RUN npm ci --omit=dev
COPY . .
EXPOSE 3000
CMD ["node", "server.js"]

İmajı oluşturup çalıştırmak için:

docker build -t uygulamam .
docker run -d -p 3000:3000 --name uygulamam uygulamam

Docker Compose ile Uygulama + Veritabanı

Gerçek projelerde genelde birden fazla servis olur. docker-compose.yml ile uygulamayı ve veritabanını birlikte tanımlayıp tek komutla (docker compose up -d) ayağa kaldırabilirsiniz:

services:
  web:
    build: .
    ports:
      - "3000:3000"
    depends_on:
      - db
  db:
    image: postgres:17
    environment:
      POSTGRES_PASSWORD: ornek-sifre
    volumes:
      - db-data:/var/lib/postgresql/data

volumes:
  db-data:

Örnekteki şifreyi gerçek projelerde mutlaka değiştirin ve bir .env dosyasında tutun.

Docker ve Kubernetes

Docker tek bir sunucuda container çalıştırmak için harika. Ama onlarca container'ı birden fazla sunucuda otomatik ölçeklendirmek, çökenleri yeniden başlatmak ve kesintisiz güncellemek gerektiğinde Kubernetes devreye giriyor. Kısacası Docker ile imajınızı hazırlıyorsunuz, Kubernetes ile o imajları büyük ölçekte yönetiyorsunuz. Detaylar için Kubernetes nedir yazımıza bakabilirsiniz; hazır bir cluster ile denemek isterseniz Kubernetes Server paketlerimiz var.

Docker'ı Sunucuda Çalıştırmak

Bilgisayarınızda geliştirdiğiniz uygulamayı yayına almak için Docker'ın kurulu olduğu bir sunucuya ihtiyacınız var. VECDC Developer VDS paketleri Docker kurulu olarak teslim ediliyor; aylık $6'dan başlıyor ve otomatik kurulum sayesinde yaklaşık 5 dakikada hazır. Sunucuya bağlanıp docker compose up -d demeniz yeterli. Docker'ı kendiniz kurmak isterseniz yukarıdaki Linux adımları standart sanal sunucularımızda da birebir çalışıyor. Build ve deploy süreçlerini otomatikleştirmek için CI/CD danışmanlık hizmetimize de göz atabilirsiniz.

Sık Karşılaşılan Sorunlar

Sık Sorulan Sorular

Kısacası

Docker, uygulamaları bağımlılıklarıyla birlikte paketleyip her yerde aynı şekilde çalıştırmanızı sağlıyor. Linux'ta doğrudan Docker Engine, Windows ve macOS'ta ise Docker Desktop ile birkaç dakikada kurulup kullanılmaya hazır oluyor. Bir kere alıştığınızda yazılım geliştirme ve yayına alma süreçleriniz çok daha sade hale geliyor. Kurulumda takıldığınız birşey olursa bize yazın.